Leita ķ fréttum mbl.is

Fęrsluflokkur: Bękur

Kosovo og sagan af landinu blįa

YugoslaviaNumberedÉg veit svo sem ekki nóg um sögu, pólitķk, žjóš- eša landafręši Evrópu til žess aš treysta mér ķ umręšu um sjįlfstęši Kosvo.

Ekki af neinu viti: hef aldrei nįš almennilegu sambandi viš žetta svęši sem įšur var gamla Jśgóslavķa. Tķtó og kommśnistarnir geršu žessa heimsmynd svo einfalda - klippta og skorna. Ég įtti aušvelt aš fanga žį mynd. Žaš var ekki fyrr en eftir hrun kommabręšingsins Sovétsins, aš mašur frétti af žvķ aš žarna undir hatti Tķtós hefšu nokkur rķki veriš sameinuš. En fjöldi žeirra kom mér į óvart.

Er enn aš koma mér į óvart.

Samt, beint af augum leikmannsins, er ég hįlf-hissa į žvķ aš Bretar skuli styšja sjįlfstęši Kosovo - ég er aš hugsa um Skotland, Wales og Noršur Ķrland og žess vegna Gķbraltar.

Nefnandi Gķbraltar; ég skil vel aš žeir į Spįni skulu ekkert vera of kįtir meš gjörninginn ķ Kosovo, žeir eiga jś ķ sķnum innanbśšarerjum og engan skildi undra afstaša Rśssa. 

Nś svo var ég aš hugsa um Vestfirši; žegar ég var žar ķ vinnu sumarlangt fyrir 30 įrum eša svo var žar fólk sem hélt žvķ fram, ķ fślustu alvöru, aš žeir Vestfiršingar ęttu aš segja sig śr lögum viš Ķsland: stašreyndin vęri sś aš žeir héldu restinni af landinu uppi. Aš viš hin vęrum afętur. Žetta įtti vitaskuld sérstaklega viš um Höfušstašinn og tengd žorp.

Mķn tilfinning er aš ekki sé ešlilegt aš lķkja Kosovo viš Lithįen eša önnur hernumin lönd sem viš Ķslendingar höfum keppst viš aš višurkenna sem sjįlfstęš rķki; žar sem landamęri hafa veriš um aldir og sagna talar skżrt.

Kosovo er héraš, landshluti, žar sem hlutföll ķbśa breytast į til žess aš gera skömmum tķma en meš afgerandi hętti; bęši vegna hįrrar fęšingartķšni hjį fólki af Albönskum uppruna og eins vegna mikils brotflutnings Serba frį hérašinu. Albanir eru nś 90% af ķbśum hérašsins (landsins), viktin ķ žjóšfélaginu breytist frį žvķ aš vera serbnesk ķ žaš aš verša albönsk. Žaš mį segja aš žetta hafi gerst aš mestu eftir sķšari heimsstyrjöldina.

Mér sżnist aš einhverju skįldi ętti aš finnast aš hęgt sé aš skrifa nokkuš spennandi skįldsögu byggša į žessari žróun ķ Kosovo; einhverskonar framtķšaržriller sem vęri lįtin gerist ķ ķmyndušu landi; landinu blįa.

Žar segši af žvķ žegar śtlendingar fara ķ miklu męli aš flytjast til žessa hįlf-śtópķska lands. En ķ engu landi er velsęld of velferš jafn mikil; nęga vinnu aš hafa og launin eru góš. Blįland er draumaland žeirra sem vilja brjótast śt śr višjum knappra kjara og erfišrar lķfsbarįttu, land žar sem žeir sem žora og duga geta bśiš sér og sķnum gott lķf.

Mér dettur ķ hug aš höfundur sögunar gęti lįtiš söguna halda įfram einhvernvegin svona:
Sögur af žessu landi eru sagšar ķ fjölmišlum um heim allan, en af einhverjum įstęšum vekja fréttirnar mesta athygli ķ Ómegšstan. Žar veršur Blįland hreint og beint vinsęlt. Žaš žarf žvķ engan aš furša er Ómegšar fara aš flytjast til Blįlands ķ nokkru męli. Svo lķša įrin og Ómegšum fjölgar ört į Blįlandi, bęši vegna fjölda ašfluttra Ómegša en jafnfram mjög hįs fęšingarhlutfalls į mešal žeirra; trś žeirra hafnar getnašarvörnum. Žó ekki sé hęgt aš tala um eiginlega blöndun Blįmanna og Ómegša žį gengur sambżliš sęmilega; smį róstur hér og hvar, en ekkert sem orš er aš gerandi eša til žess aš hafa įhyggjur af. Enda stęra Blįmenn sig af žvķ aš vera vķšsżnir og umburšarlyndir heimsborgarar - žeir leggja mikiš į sig til žess aš fjölmenningin žrķfist sem allra best.

Hlśa aš henni.

Żmislegt ķ umhverfi Blįlendinga kallar į aš žeir taki afstöšu til žess hvort žeir eigi aš ganga ķ Ofevrasķu - žį rķkjasambands 30 rķkja eša svo. Aš žvķ kemur aš Blįlendingar įkveša aš kjósa um ašild. Ķ anda frjįlsręšis, fjölmenningar og pólitķskrarrétthugsunar yfirhöfuš er įkvešiš af nś nokkuš fjölmenningarlegu žingi landsins, aš allir sem hafa bśsetu ķ landinu skulu hafi kosningarrétt ķ ašildarkosningunum - rķkisborgarar eša ekki.

Nišurstaša kosninganna er aš ganga skuli ķ Ofevrasķu.

Mjótt var į munum.

Blįland gengur ķ rķkjasambandiš og viš žaš vaxa vinsęldir landsins austur ķ Ómegšstan enn til muna; er hęgt aš tala um sprengju ķ žvķ sambandi. Ómegšar taka nś aš streyma til Blįlands og fjölgar žeim įr frį įri, fer svo aš Blįlendingar sem voru jś smįžjóš, eiginlega öržjóš, eru komnir ķ nokkurn minnihluta ķ eign landi. Ómegšar sem aldrei žótti rétt aš kalla nżbśa, nż-blįlendinga eša ašflutta Blįlendinga og helst mįtti ekki nefna į nafn ķ opinberi umręšu yfirhöfuš enda gęt slķkt żtt undir fordóma, voru sumsé oršnir fleiri en Blįlendingar! Ķ framhaldi, ešlilegu, taka margir skólar aš kenna ómegšsku sem fyrsta mįl og blįlensku sem annaš mįl - svo hętta žeir sumir aš kenna blįlensku. Žetta žróast žannig aš rökrétt žykir aš finna heiti yfir žį sem telja mį til frumbyggja landsins; oršiš Blįfrummenn festist ķ sessi. 

Żmsar gamlar og grónar hefšir Blįfrumanna hafa meš tķmanum, smįtt og smįtt veriš aš vķkja fyrir nżjum sišum Blįmanna. Sem nś var fólkiš sem įšur mįtti ekki nefna į nafn. Žessir sišir eru teknir beint śr menningu Ómegša. Ešlilega

Ekki lķšur aš löngu, aš bera tekur į įrekstrum ķ milli Blįfrummanna og Blįmenna, įtökin stigmagnast žangaš til aš uppśr sżšur. Valdbeiting blasir viš.

Hér mętti ķmynda sér aš höfundur sögunar um Blįland stęši į krossgötu, héšan getur sagan žróast į nokkra vegu:

Blįland veršur lagt nišur og er sameinaš Ómegšstan eša aš Blįland hęttir aš verša Blįland en veršur aš Vestur-Ómegšstan ķ bįšum žessum tilfellum vęri žį hęgt aš spinna mismunandi framhald:
a) aš Blįfrummenn veita ekki andspyrnu svo orš sé aš gerandi, hverfi smį saman inn ķ gettó. Helst er aš žaš komi upp róstur žegar ölvašur eša dópašur Blįfrummanna skrķll fer meš ófriši. Tungumįl Blįfrummanna og leifar af menningararfi žeirra veršur settur į heimsminjaskrį.


b) aš Blįfrummenn veita mikla andspyrnu, borgarastrķš brżst śt. Blįfrummönnum gengur vel, foringjar andspyrnuhreyfingarinnar verša žjóšhetjur. Heimsbyggšin vaknar og hefur afskipti af mįlinu - žaš skal stillt til frišar. Aš undirlagi Ofevrasķu er frišarsįttmįli undirritašur, landinu er skipt upp til helminga. Blįfrummenn fį heimastjórn. Žetta er spennandi kostur vegna žess aš nś er hęgt aš lįta söguna endurtaka sig; eftir aš Blįfrummenn fara aš flytja sig į milli landshluta žegar illa įrar hjį žeim og tekur aš fjölga...

Annaš framhald gęti veriš ķ žessa įttina: eftir aš Blįland veršur Vestur-Ómegšstan nį Blįfrummenn aš hópa sig saman og flytja į Blįvesturfirši. Žetta landssvęši fęr meš tķmanum stöšu verndarsvęšis og gilda į žvķ nokkuš önnur lög en ķ Vestur-Ómegšstan. Ekki lķšur aš löngu žar til blįfrummenn lżsa yfir sjįlfstęši sķnu. Kalla nżtt rķki sitt "Hįblįland  fyrrum lżšveldiš Blįland".

En svo mętti lķka hugsa sér aš höfundi fyndist rétt aš lįta Blįlendinga vakna upp af vondum draumi, aš hann létti žį hrista af sér sleniš, rķfa sig upp og nį aftur tökum į eigin mįlum, eigin framtķš.

Erfitt er aš spį um hvernig slķk saga gęti žróast, enda žekki ég ekki höfundinn. En grunar aš bókina myndi hann kalla „Strķš og frišur, saga Blįlendinga”


mbl.is Noršurlönd undirbśa aš višurkenna Kosovo
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Höfundur

Viggó H. Viggósson
Viggó H. Viggósson

Terroristi (þ.e. Íslendingur)
Que Sera, Sera!

Tónlistarspilari

Doris Day - Whatever Will Be Will Be (Que Sera Sera)

Nota bene

Telja

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband